Πωλ Σεζάν (1905) - Νεκρή Φύση με Μήλα και Ροδάκινα

«Το μάτι πρέπει να συλλαμβάνει, να φέρνει τα πράγματα κοντά,» έλεγε ο Σεζάν, «ο εγκέφαλος θα του δώσει σχήμα.» Σε μια νεκρή φύση, όπου ο καλλιτέχνης δημιουργεί κιόλας τον κόσμο που ζωγραφίζει, κάθε αντικείμενο, κάθε τοποθέτηση, κάθε οπτική γωνία αντιπροσωπεύει μια απόφαση. Ο Σεζάν ζωγράφισε και ξαναζωγράφισε τα αντικείμενα που απεικονίζονται εδώ πολλές φορές. Το τραπέζι, το πλεκτό τραπεζομάντηλο και η στάμνα με λουλούδια ήταν όλα σκηνικά αντικείμενα που είχε στο ατελιέ του. Κάθε διαφορετική διάταξη ήταν μια νέα εξερεύνηση των σχημάτων και των σχέσεών τους.

Εδώ το τραπέζι γέρνει απροσδόκητα, αψηφώντας τους παραδοσιακούς κανόνες της προοπτικής. Ομοίως, βλέπουμε τη στάμνα σε προφίλ, αλλά μας επιτρέπεται και μια ματιά από ψηλά, μέσα της. Παραδόξως, είναι η προσήλωση του Σεζάν σε αυτό που έβλεπε που εξηγεί αυτήν την «άρνηση» της λογικής και του τρισδιάστατου χώρου. Δεν είναι τόσο ότι παραμορφώνει σκόπιμα τον χώρο. Μάλλον, συγκεντρώνεται στα ίδια τα αντικείμενα αντί στο σχήμα της προοπτικής – το «κουτί αέρα» – μέσα στο οποίο υπάρχουν. Ο Σεζάν δούλευε αργά και μεθοδικά. Με την πάροδο των ημερών, μετακινούσε την καβαλέτα του, ζωγραφίζοντας διαφορετικά αντικείμενα – ή ακόμα και το ίδιο – από διαφορετικά σημεία θέασης. Κάθε φορά, ζωγράφιζε αυτό που έβλεπε. Ήταν η αφοσίωσή του στη διαδικασία της ζωγραφικής που έσπρωξε το έργο του προς την αφαίρεση.