Paul Cezanne (1905) - Martwa natura z jabłkami i brzoskwiniami

"Oko musi uchwycić, zebrać rzeczy" – mawiał Cézanne – "a mózg nadaje im kształt". W martwej naturze, gdzie artysta sam tworzy świat, który maluje, każdy przedmiot, każde ułożenie, każdy punkt widzenia to świadoma decyzja. Cézanne wielokrotnie malował i przepisywał przedmioty ukazane tutaj. Stół, wzorzysta tkanina i dzbanek z kwiatami to rekwizyty, które trzymał w swojej pracowni. Każde nowe ułożenie było kolejnym badaniem form i ich wzajemnych relacji.

Tutaj stół pochyla się w nieoczekiwany sposób, łamiąc tradycyjne zasady perspektywy. Podobnie, dzbanek widzimy z profilu, ale możemy też zajrzeć do jego wnętrza. Paradoksalnie, to właśnie wierność Cézanne'a temu, co widział, tłumaczy to "zaprzeczenie" logiki i trójwymiarowej przestrzeni. Nie chodzi o to, że celowo spłaszcza przestrzeń. Raczej skupia się na samych obiektach, zamiast na perspektywistycznym schemacie – "pudełku powietrza" – w którym istnieją. Cézanne pracował powoli i metodycznie. Przez dni przesuwał sztalugi, malując różne przedmioty – lub nawet ten sam – z różnych punktów widzenia. Za każdym razem malował to, co widział. To właśnie pochłonięcie procesem malowania popychało jego prace w stronę abstrakcji.