Winslow Homer (1897) - Światło na morzu

Przez całą swoją długą karierę Winslow Homer tworzył obrazy przedstawiające kobiety, ciekawe efekty świetlne lub, co najbardziej znane, zwłaszcza z wiekiem, Ocean Atlantycki. Czasem łączył te zainteresowania. W ostatnim ze swoich dzieł, gdzie pojawiają się wszystkie trzy motywy, "Światło na morzu", Homer stworzył jeden ze swoich najbardziej zagadkowych obrazów.

Homer prezentuje pozornie prostą scenę. Kobieta idzie po skalistym brzegu, z siecią rybacką i bojami przewieszonymi przez ramię. Światło lśni na wodzie za nią, a mewa szybuje w powietrzu po prawej stronie. Można zidentyfikować szczegóły. Miejsce to wyraźnie Prout's Neck w stanie Maine, gdzie Homer mieszkał od 1884 roku, patrząc na południe przez Zatokę Saco; skały, z których często łowił ryby. Modelką była miejscowa kobieta o imieniu Ida Meserve Harding, która wcześniej mu pozowała. Jednak takie faktyczne szczegóły niewiele wyjaśniają.

Jest tu pewna tajemnica. Coś przykuło uwagę kobiety, przez co zatrzymała się w pół kroku i odwróciła przez ramię – może jakiś dźwięk, który spowodował, że mewa poderwała się z miejsca i odleciała. Sugerując, by widzowie również podążyli za jej wzrokiem, Homer skupia narrację obrazu na punkcie tuż za prawą krawędzią sceny.

Jest jeszcze inne źródło niepokoju w tym dziele. Jaka jest pogoda? Jaka jest pora dnia? Niektórzy pierwsi krytycy uważali, że obraz przedstawia "zimne, ale ostre białe zimowe słońce". Inni widzieli w nim "piękny obraz morza nocą". Widzowie dziś nie są mniej podzieleni. Homer często deklarował, że jest wierny swoim obserwacjom: "Kiedy dokładnie wybiorę rzecz, maluję ją dokładnie tak, jak się wydaje". A jednak diametralnie przeciwne interpretacje jego obrazów na przestrzeni lat ujawniają ulotność jego prawd, pozornie zamierzoną niejednoznaczność, która utrzymuje je przy życiu i wydobywa na pierwszy plan udział widza w znaczeniu obrazu.